Üç Aylar: Recep, Şaban ve Ramazan

Recep, Şaban ve Ramazan

Hicrî takvimin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu ayları olan Recep, Şaban ve Ramazan'a bizde topluca “üç aylar” denir. Bu adlandırma Kur'an'da ya da hadislerde bir terim olarak geçmez. Ramazan'a hazırlığı üç aya yayan, Müslümanların yüzyıllardır yaşattığı güzel bir gelenektir.

Her birinin ayrı bir yeri var. Recep, Kur'an'ın “hürmetli” dediği dört aydan biridir; Peygamberimiz (s.a.v.) Veda Haccı'ndaki hutbesinde bu ayları Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep olarak sayar (Buhârî 4662). Şaban, Peygamberimizin Ramazan dışında en çok oruç tuttuğu aydır (Buhârî 1969). Ramazan ise Kur'an'ın indirildiği ve orucun farz kılındığı aydır.

Türkiye'de idrak edilen beş kandilden dördü bu üç ayın içindedir: Regaib, Miraç, Berat ve Ramazan'daki Kadir Gecesi. Kur'an'ın şu daveti, bu mevsimin ruhunu iyi anlatır:

Bu ayları nasıl değerlendirebilirsin

Üç aylara özel, sayısı ve şekli belirlenmiş bir ibadet yoktur. Güzel olan, Ramazan geldiğinde yabancılık çekmeyeceğin küçük alışkanlıkları şimdiden kurmaktır. Hepsini birden yapmaya çalışma; iki üçünü seçmen yeter.

• Kur'an'la her gün buluş. Birkaç sayfa, hatta birkaç ayet olabilir; düzenli olması miktarından önemlidir.
• Ara ara nafile oruç tut. Pazartesi ve perşembe günleri ya da Şaban'ın günleri, bedenini de Ramazan'a alıştırır.
• Kaza namazın ya da kaza orucun varsa bu ayları onları tamamlamaya ayır.
• İstiğfarı dilinde tut. Gün içinde birkaç kez söylenen bir “Estağfirullah” bile bir başlangıçtır.
• Küs olduğun biriyle barış, uzun zamandır aramadığın bir akrabanı ara, ihtiyacı olan birine sessizce el uzat.
• Kandil gecelerini telaşsız geçir: biraz Kur'an, biraz namaz, biraz dua ve salavat.

Ramazan'a hazırlık için sade bir plan

Üç ayı bir merdiven gibi düşünebilirsin. Her ay bir basamak çıkarsan Ramazan'a nefesin kesilmeden varırsın.

Recep'te, her gün Kur'an'la buluşacağın saati belirle ve o saati koru: sabah namazından sonra ya da yatmadan önce, sana hangisi uyuyorsa. Kandil gecelerinden birinde kaza borcunu hesapla ve kendine küçük bir takvim yap.

Şaban'da, haftada bir iki gün oruç tutmaya başla. Kaza orucun varsa bu ay onları bitirmek için en uygun zamandır. Ayın ortasındaki Berat Gecesi'ni de Ramazan için bir niyet gecesi gibi düşünebilirsin.

Ramazan'a bir hafta kala zekâtını hesapla, iftar davetlerini planla, mukabele okuyacağın camiyi ya da evde okuyacağın sayfaları belirle. Ramazan'ın ilk teravihi, ilk oruçtan bir önceki akşam kılınır; o akşamı boş bırak.

Üç aylar duası ve bilmen gerekenler

Üç aylar girince en çok okunan dua şudur: “Allâhümme bârik lenâ fî Recebe ve Şa'bân ve belliğnâ Ramazân.” Anlamı: Allah'ım, Recep ve Şaban'ı bize mübarek kıl, bizi Ramazan'a ulaştır. Bu dua Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde geçer, ancak senedi hadis âlimlerince zayıf kabul edilir. Anlamı güzel olduğu için birçok kişi okumaya devam eder; yalnızca onu Peygamberimizin kesin sözü gibi aktarmamak gerekir.

Recep ayına ya da Recep orucuna özel büyük sevaplar vaat eden rivayetlerin çoğunu da hadis âlimleri zayıf ya da uydurma bulur. Bu, ayların değerini azaltmaz. Recep'in hürmetli ay olması ve Şaban orucuyla ilgili sahih rivayetler, bu dönemi ibadetle geçirmek için yeterli sebeptir.

Kur'an hürmetli aylar için “o aylar içinde kendinize yazık etmeyin” der (Tevbe 9:36). Bu ayların edebi biraz da dili, öfkeyi ve kalbi korumaktır. Sağlam bir dua arıyorsan, aşağıdaki dua Enes'in (r.a.) anlattığına göre Peygamberimizin en sık yaptığı duadır.