Regaib Kandili

Adı ve anlamı

Regaib, Arapçada “çok istenen, değerli şey” ve “bol ihsan” anlamındaki ragîbe kelimesinin çoğuludur. Recep ayının ilk cuma gecesine, yani ilk perşembeyi cumaya bağlayan geceye bu ad verilir.

Regaib, üç ayların ilk kandilidir. Kur'an'da ya da sahih hadislerde bu geceye özel bir fazilet bildirilmez. Geceyi kıymetli kılan, hürmetli bir ay olan Recep'in başında gelmesi ve Müslümanların yüzyıllardır onu dua ve tövbeyle karşılamasıdır.

Adı, İnşirah suresinin son ayetindeki “fergab” kelimesiyle aynı kökten gelir: yalnız Rabbine yönel, ne umuyorsan O'ndan iste. Regaib gecesinin özü de budur.

Kandil geleneği

Kandil adı, Osmanlı döneminde bu mübarek gecelerde cami minarelerinin kandillerle aydınlatılmasından gelir. Bugün minarelerde elektrik ışıkları yanıyor ama ad aynı kaldı. Türkiye'de beş kandil vardır: Mevlid, Regaib, Miraç, Berat ve Kadir.

Hicrî takvimde gün akşamla başladığı için kandil de takvimde gördüğün tarihin akşamında, güneş batınca başlar ve sabaha kadar sürer. Birçok evde kandil akşamı şu demektir: erken yenen bir yemek, büyüklere edilen bir telefon ve yatsıdan sonra sessizleşen bir ev.

Kandil simidi ve kandil mesajları da bu geceye eşlik eder. Mesaj gönderirken içine bir dua cümlesi eklersen, o mesaj bir alışkanlık olmaktan çıkar ve gerçek bir hatırlamaya dönüşür.

Bu geceyi nasıl geçirebilirsin

Yapabileceklerin, herhangi bir mübarek gecede yapacaklarınla aynıdır. Önemli olan onları acele etmeden, gönülden yapmak.

Vaktin azsa şöyle bir plan yapabilirsin: akşam namazından sonra beş dakika Kur'an, yatsıdan sonra iki rekât namaz, ardından beş dakika tövbe ve sevdiklerin için beş dakika dua. Toplamı yirmi dakika eder ve bu gecenin seninle kalan kısmı büyük ihtimalle o yirmi dakika olur.

• Yatsıdan sonra birkaç sayfa Kur'an oku; anlamına da bakarak, yavaşça.
• Kaza namazın varsa kıl; yoksa birkaç rekât nafile namaz ya da teheccüd kıl.
• Tövbe et. Aklına gelen hataların için tek tek, kendi cümlelerinle af dile.
• Peygamberimize (s.a.v.) salavat getir.
• Anne babanı, büyüklerini ara; kandillerini kutla, dualarını iste.
• İmkânın varsa küçük de olsa bir sadaka ver.
• Üç ayın başında olduğun için Ramazan'a kadar sürdüreceğin küçük bir niyet edin: her gün bir sayfa Kur'an ya da her gece yatmadan önce kısa bir dua.

Regaib namazı meselesi

Bazı eski kitaplarda ve internette, bu gece belirli sayıda rekâtla, belirli sureler okunarak kılınan bir “Regaib namazı” anlatılır. Hadis âlimleri bu namazı anlatan rivayetin uydurma (mevzû) olduğunu söyler. İbnü'l-Cevzî onu uydurma hadisleri topladığı eserine almış, İmam Nevevî de bu namazı sonradan ortaya çıkmış bir uygulama olarak eleştirmiştir.

Bu yüzden böyle bir namazı kılmak zorunda olduğunu düşünme. Gece namaz kılmak istersen kaza ya da nafile namaz kılarsın; bu her gece güzeldir. Diyanet'in yaklaşımı da bu yöndedir: kandil gecelerine mahsus bir namaz yoktur.

Âlimler arasında farklı görüşler de vardır. Bazıları kandil gecelerini özel ibadetlerle anmayı doğru bulmaz. Bazıları ise bu geceleri herkesin bildiği genel ibadetlerle değerlendirmekte bir sakınca görmez; Türkiye'deki yaygın yaklaşım budur. Hangi görüşte olursan ol, Allah'a dua etmek için yanlış bir gece yoktur. Aşağıdaki kısa dua, Peygamberimizin yaptığı dualardandır.